Brede Basismonitor: wonen, natuur en leefomgeving staan onder druk in Noord-Holland

NOORD-HOLLAND – De economie in Noord-Holland blijft sterk, maar op het gebied van wonen, natuur en leefomgeving nemen de uitdagingen toe. Dat blijkt uit de Brede Basismonitor Noord-Holland 2026, waarin de provincie de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van brede welvaart in kaart brengt.

De monitor kijkt niet alleen naar economische groei, maar ook naar onderwerpen als gezondheid, samenleving, werk, bereikbaarheid, wonen, natuur, milieu en klimaat. De gegevens worden gebruikt bij het opstellen van provinciaal beleid en zijn ook openbaar beschikbaar.

Woningmarkt blijft grootste uitdaging
Volgens de monitor blijft de woningmarkt een van de grootste knelpunten in Noord-Holland. Het woningtekort is groot en de huizenprijzen behoren tot de hoogste van Nederland. Daardoor staat de betaalbaarheid van woningen voor veel inwoners onder druk.

Ook zijn inwoners iets minder tevreden over hun woning en woonomgeving dan gemiddeld in Nederland. Hoewel het aantal nieuwbouwwoningen waarvan de bouw is gestart recent is toegenomen, is dat volgens de provincie nog onvoldoende om aan de woningbehoefte te voldoen. Er zijn meer woningbouwplannen nodig die op korte termijn kunnen worden uitgevoerd.

Sterke economie
Noord-Holland blijft economisch de sterkste provincie van Nederland, met een hoog bruto binnenlands product per inwoner. Ook liggen de inkomens relatief hoog.

Toch ervaren veel huishoudens financiële druk. Relatief veel inwoners hebben schulden en het gemiddelde vermogen ligt lager dan landelijk, onder meer doordat minder mensen een koopwoning bezitten. Investeringen in innovatie nemen wel toe, maar groeien niet sneller dan de economie als geheel.

Zorgen over natuur en milieu
Ook de natuur staat onder druk. De biodiversiteit blijft afnemen en de hoeveelheid groen per inwoner is relatief laag. Dat hangt samen met de hoge bevolkingsdichtheid in de provincie.

Op milieugebied is het beeld wisselend. Geluids- en lichthinder liggen boven het landelijk gemiddelde. Positief is dat de uitstoot van stikstof verder afneemt en ook de fosfaatuitstoot relatief laag is. De luchtkwaliteit ligt rond het landelijk gemiddelde. De kwaliteit van het zwemwater is over het algemeen goed, maar voldoet nog niet overal aan de gestelde normen.

Gezondheid en bereikbaarheid
De monitor laat verder zien dat meer inwoners aan het werk zijn en dat de gezondheid relatief goed is. Ook is de bereikbaarheid met het openbaar vervoer sterk. Tegelijkertijd zijn er zorgen over de verkeersveiligheid en de doorstroming op de wegen, mede doordat het aantal verkeersslachtoffers is toegenomen.